Een interview met opbouwwerker Jan Bomers:

Verbindingen zijn er al, je moet ze alleen zichtbaar maken

Jan Bomers werkt al 25 jaar als sociaal werker. Hij begon als jongerenwerker en is inmiddels al 15 jaar actief als opbouwwerker. In de gemeente Westerveld, in de omgeving van Havelte en Vledder, zet hij zich in om inwoners en organisaties met elkaar te verbinden.

De spil in het dorp
Voor Jan betekent opbouwwerk vooral aanwezig zijn en investeren in relaties.
“Opbouwwerk betekent de spil in een dorp zijn. Dat vraagt om een investering, soms van jaren. Aansluiten bij wat er leeft, met zoveel mogelijk mensen in gesprek gaan en aanwezig zijn en zoveel mogelijk aansluiten. Gaandeweg leer je de mensen kennen en herkennen de mensen jou. Je wordt onderdeel van het dorp. Juist doordat je verbonden bent met inwoners én organisaties, kun je op allerlei manieren verbindingen leggen.”

Door die langdurige betrokkenheid ontstaat vertrouwen. En juist vanuit dat vertrouwen kunnen nieuwe verbindingen en initiatieven groeien.

De kracht van zichtbaar maken
Een moment dat Jan is bijgebleven, laat goed zien waar opbouwwerk voor hem om draait. “Een van de mooiste momenten uit mijn werk dat mij is bijgebleven, was het organiseren van een netwerkbijeenkomst in een dorp voor clubs, verenigingen en kerken die zich inzetten voor 70-plussers.”

Wat begon met een klein groepje, groeide stap voor stap uit. “Ik stelde telkens de vraag: wie missen we nog? Die mensen nodigde ik vervolgens uit voor de volgende bijeenkomst. Al snel groeide dit uit tot een groep van zo’n 12 tot 15 betrokken mensen.”

Tijdens deze bijeenkomsten ontstond er iets moois. “Hoewel velen elkaar al redelijk tot goed kenden, ontstond er iets bijzonders: verbazing over hoeveel iedereen eigenlijk bijdroeg aan het dorp.”

Dit leidde tot nieuwe inzichten en samenwerking. “Die verwondering sloeg al snel om in nieuwsgierigheid. Vragen als ‘Hoe kan ik hier gebruik van maken?’ en ‘Hoe kan ik aanhaken bij andere clubs en zo inwoners beter bereiken?’ kwamen vanzelf op tafel.”

Voor Jan zit daar de essentie van zijn werk: “Voor mij zit de schoonheid van dit moment in het besef dat er altijd verbindingen te maken zijn die meerwaarde hebben,  je hoeft ze alleen zichtbaar te maken. Dat is waar opbouwwerk voor mij om draait.”

Een duidelijke wens voor de toekomst

Voor de toekomst van het opbouwwerk heeft Jan een duidelijke wens:
“Voor de komende 100 jaar wens ik het opbouwwerk dat het weer de prominente en vanzelfsprekende plek in de maatschappij krijgt die het verdient, vooral omdat inwoners dat verdienen.”

Hij hoopt dat het vak weer meer erkenning krijgt en dat nieuwe generaties ervoor kiezen. “Dat er opnieuw een eigen, herkenbare opleiding komt en dat jongeren weer bewust kiezen voor dit prachtige vak.”

Daarbij ziet hij ook een duidelijke rol voor opbouwwerk in de samenleving van vandaag:
“Ik blijf het bijzonder vinden dat een huisarts vanzelfsprekend is, maar een opbouwwerker niet. Juist in een tijd van huisartsentekorten, waarin zij zelf aangeven dat minstens een kwart van de mensen in de wachtkamer vooral geholpen zou zijn met een sterk sociaal netwerk.”

Volgens Jan ligt daar precies de kracht van het vak:
“Het bouwen en versterken van dat netwerk is precies waar opbouwwerkers het verschil maken: preventief, verbindend en onmisbaar voor gezonde gemeenschappen.”

Wat is opbouwwerk?
Het opbouwwerk bestaat 100 jaar. In deze interviewreeks zetten we opbouwwerkers in de spotlight.
Opbouwwerkers helpen bewoners om hun dorp of buurt sterker, fijner en socialer te maken. Een opbouwwerker:

• luistert naar wat inwoners belangrijk vinden,
• helpt mensen elkaar te vinden en samen dingen te organiseren,
• stimuleert ontmoeting, meedoen en verbondenheid,
• kijkt naar kansen in een buurt en versterkt wat al goed gaat,
• ondersteunt vrijwillige initiatieven en helpt ze op weg,
• werkt preventief: problemen voorkomen door juist op tijd te verbinden.